Ιούλιος 2005
ΠΙΘΑΝΟΣ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ
Μετά το ενδιαφέρον που επέδειξε το τμήμα αλιείας για πιθανό εμπλουτισμό των υδατοφρακτών μας με νέα είδη ψαριών, αλλά και εισηγήσεις από κάποιους για συγκεκριμένα είδη, μελετήσαμε το θέμα αρκετά και πήραμε μέσο του ίντερνετ τις γνώμες και τα αποτελέσματα ερευνών στις ΗΠΑ που διάρκεσαν χρόνια. Τα πιο κάτω δεν είναι η γνώμη κάποιου "ερασιτέχνη", αλλά αυτά που εισηγούνται οι ειδικοί και οι επιστήμονες.
1. Τα Gizzard Shad δεν ενδείκνυται να τοποθετούνται σε φράκτες για λόγους όπως το μεγάλο μέγεθος που φτάνουν. Είναι φαγητό για λαβράκια μόνο σε νεαρή ηλικία (1-2 μηνών). Αργότερα γίνονται πολύ μεγάλα για να φαγωθούν από τα λαβράκια και λόγω της πραγματικά τεράστιας αναπαραγωγής τους (αναπαράγονται από τους πρώτους μήνες της ζωής τους από μέγεθος 4 εκατοστών) δημιουργούν σοβαρά προβλήματα. Στην Αμερική όπου φυσικά υπάρχουν τα Gizzard Shad, υπάρχουν και τα Striped Bass (το κυρίως φαγητό τους είναι τα μεγάλα gizzard shad) ή και άλλα μεγάλα ψάρια όπως τα muskie ή pike. Οι ειδικοί προτείνουν όπως 25% των αρπακτικών ψαριών να είναι αρκετά μεγάλα ούτως ώστε να καταναλώνουν το 90% των Gizzard Shad. Σε λίμνες ή φράγματα που έχουν τοποθετηθεί μαζί μόνο με λαβράκια, κάθε 2-3 χρόνια βάζουν ένα είδος τοξικού που σκοτώνει μεγάλες ποσότητες Gizzard shad και απαλύνουν το πρόβλημα.
2. Τα Threadfin Shad παρόλο που δεν μεγαλώνουν τόσο πολύ, εντούτοις και πάλιν δεν ενδείκνυνται για φράκτες του μεγέθους των κυπριακών φρακτών διότι πολλαπλασιάζονται σε τόσο μεγάλους αριθμούς, που δεν μπορεί το λαβράκι να συγκρατήσει. Το πρώτο τους φαγητό (όπως και των λαβρακιών) είναι μικροσκοπικοί οργανισμοί που λέγονται ζωοπλακτόν και πρωτόζωα. Σύντομα τα shad συμπληρώνουν το διαιτολόγιο τους με άλγη, που λέγεται φυτοπλακτόν, και γόνους κουνουπιών. Έχουν ένα φοβερό προτέρημα σε σχέση με άλλα ψάρια επειδή έχουν την ικανότητα να φιλτράρουν τεράστιες ποσότητες νερού και να κατακρατούν βλάστηση και μικροσκοπικά ζώα σαν φαγητό. Ο τρόπος που τρωνε, αφανίζει τα μικρά λαβράκια που βασίζονται στο ζωοπλανκτόν (φιλτράρουν τεράστιες ποσότητες νερού και λόγω της μεγάλης μάζας που έχουν σαν ομάδα δεν αφήνουν αρκετό φαγητό στα νεογέννητα λαβράκια και άλλα νεογέννητα ψάρια, με αποτέλεσμα την δραματική μείωση του αριθμού τους). Όσα λαβράκια όμως καταφέρουν να επιβιώσουν και αρχίσουν να τρέφονται με ψάρια, τότε, ναι, μεγαλώνουν γρήγορα. Δεν νομίζω όμως ότι είναι αυτό που θέλουμε.
Ta Gizzard και Threadfin Shad δεν τρώγονται, έτσι δεν προσφέρονται για ψάρεμα, αλλά ούτε και ο αριθμός τους μειώνεται λόγω αλιείας. Σε λίμνες ή φράγματα στην Αμερική, που έχουν εμπλουτιστεί με Gizzard Shad, μόνο τα ενήλικα shad (20 εκ. ή μακρύτερα), αποτελούν μέχρι και το 80% του συνολικού πληθυσμού των ψαριών. Όπου έχουν επελευθερωθεί Threadfin Shad, σε 2-4 χρόνια η πυκνότητα τους είναι τόσο μεγάλη, που όλο το διαθέσιμο φαγητό χρειάζεται για την επιβίωση τους. Για τα δικά μας φράγματα αυτό θα ήταν καταστροφικό.
Τα Shad είναι πολυ ικανά στο να καταναλώνουν ζωοπλακτόν (μικροσκοπικούς οργανισμούς) και μειώνουν τα αποθέματα που χρειάζονται για την επιβίωση των νεογέννητων λαυρακιών. Επιπρόσθετα αντίθετα με άλλα νεαρά ψάρια και τα δύο είδη shad μεταβαίνουν σε αναλλακτικές πηγές τροφής μετά που θα καταναλώσουν όλο το ζωοπλακτόν. Με άλλα λόγια τα shad οφείλουν εν μέρει τους μεγάλους τους αριθμούς στην προσαρμοστηκότητα τους. Είναι ικανά να αλλάζουν πηγές τροφής, κάτι το οποίο άλλα είδη ψαριών δεν μπορούν να κάνουν.
3. Τα bluegill δεν έχουν τα προβλήματα που αναφέρονται πιο πάνω, γι' αυτό και προτείνονται για τροφή (forage fish) σε φράγματα ή λίμνες που υπάρχουν λαβράκια. Είναι ιδιαίτερα θρεπτικά και βοηθούν πάρα πολύ στην ανάπτυξη του λαβρακιού. Το λαβράκι ελέγχει τις ποσότητες των bluegill και δεν τα αφήνει να παρουσιάσουν υπερπληθυσμό. Επίσης είναι πολύ εύγευστο ψάρι και θα ψαρεύεται πολύ (ζει κοντά στις όχθες), οπόταν μάλλον θα δυσκολευτεί να πολλαπλασιαστεί παρά να παρουσιάσει υπερπληθυσμό. Το bluegill επίσης μεγαλώνει σε μέγεθος αντιστρόφως ανάλογo του αριθμού που υπάρχει στο φράγμα. Δηλαδή σε περίπτωση που υπερπολλαπλασιαστεί (λόγω ας πούμε υπεραλιείας του λαβρακιού), τότε θα παραμείνει σε μικρό μέγεθος και θα είναι εύκολη λεία και πάλι για το λαβράκι. Στην χειρότερη περίπτωση του υπερπολλαπλασιασμού του, οι Αμερικάνοι ειδικοί εισηγούνται να αδειάζουν κατά 1/3 οι λίμνες ή τα φράγματα (κάτι που γίνεται ούτως ή άλλως στα δικά μας φράγματα κάθε χρόνο) για να χάνουν τα bluegill τις κρυψώνες τους και να τρώγονται κατά μεγάλους αριθμούς από τα λαβράκια.
Κάποιοι λένε ότι τα bluegill τρωνε αυγά άλλων ψαριών. Ίσως σπάνια ναι. Ποιο λαβράκι όμως θα αφήσει ένα bluegill έστω να πάει κοντά στην φωλιά του; Η τροφή τους αποτελείται κυρίως από έντομα (aquatic insects and their larvae), αστακούς του γλυκού νερού, σαλιγκάρια, άλγη και σπάνια μικρά ψαράκια. Δεν είναι κατασκευασμένα για να κυνηγούν ψάρια (δεν έχουν υδροδυναμικό σχήμα). Εκείνο που μπορεί να συμβεί είναι, τα bluegill να επηρεάσουν αρχικά τις ποσότητες της κοκκινοφτέρας μέχρι να επέλθει μια ισορροπία μεταξύ τους, αλλά ούτως ή άλλως η προσφορά των bluegill είναι σαφώς πολύ μεγαλύτερη και η παρουσία τους πιο απαραίτητη (και σαν forage fish και σαν sport fish).
4. Κάποιοι έχουν εισηγηθεί εμπλουτισμό ορισμένων υδατοφρακτών με Ευρωπαϊκή Πέστροφα (brown trout). Η Ευρωπαϊκή Πέστροφα έχει περίπου τις ίδιες ανάγκες σε θερμοκρασία όπως και η Ιριδίζουσα πέστροφα (rainbow trout) (70-75 oF μάξιμουμ για μικρές περιόδους). Είναι όμως territorial (τοπικιστική - προστατεύει ένα χώρο κάποιου μεγέθους που θεωρεί δικό της), ψαρεύεται κυρίως την νύχτα, δεν παλεύει τόσο καλά όσο η ιριδίζουσα πέστροφα, αργεί να μεγαλώσει, δεν έχει τόσο καλή γεύση όσο η ιριδίζουσα πέστροφα, πιάνεται πολύ πιο δύσκολα, και είναι κανίβαλος (τρωει μικρές πέστροφες - άρα όταν μεγαλώσει πολύ και σίγουρα δεν θα πιάνεται πλέον, πολλές από τις μικρές πέστροφες που αφήνονται στα φράγματα, θα κατασπαράσσονται από τις Ευρωπαϊκές Πέστροφες γίγαντες που θα υπάρχουν στον φράκτη - κάτι παρόμοιο που συμβαίνει τώρα με τις λουτσιοπέρκες στα Λεύκαρα). Τρωνε επίσης βατράχους, σαύρες κλπ.
5. Όσον αφορά το Crappie δεν ενδείκνυται να τοποθετείται σε φράγματα μικρότερα από 5 acres (0.02 τετρ. χλμ), δηλαδή το μέγεθος του φράγματος Λυμπιών ή πιο μικρό, ταραγμένα νερά, νερά με πολύ λίγη ορατότητα και όπου δεν υπάρχουν bluegill ή shad. Όπου υπάρχει ήδη λαβράκι δεν υπάρχει περίπτωση να επηρεάσει τον πολλαπλασιασμό του και μάλιστα το λαβράκι μπορεί άνετα να ελέγξει τους αριθμούς του crappie κυνηγώντας το, και να μην το αφήσει να υπερπολλαπλασιαστεί κάτι που μάλλον δεν θα χρειαστεί λόγω του ότι πιάνεται εύκολα και θα ψαρεύεται σε μεγάλους αριθμούς. Tα crappie κυνηγούν τα bluegill ή shad και έτσι δεν ενοχλούν τα μικρά λαβράκια. Υπάρχουν δύο είδη crappie (white και black). Το white crappie ίσως να ταιριάζει καλύτερα στις δικές μας συνθήκες.
6. Η εισαγωγή του Florida Largemouth bass (Μεγαλόστομο λαβράκι Φλώριδας - Micropterus salmoides floridanus) και η κατάλληλη αναπαραγωγή και τοποθέτηση του στους υδατοφράκτες μας θα βοηθήσει στο να έχουμε μεγαλύτερα λαβράκια επειδή αυτό το συγκεκριμένο υποείδος μεγαλώνει με πολύ γρήγορους ρυθμούς, και μάλιστα κάποιοι ειδικοί λένε ότι το αποτέλεσμα της διασταύρωσης με το northern largemouth bass (Micropterus salmoides) που έχουμε εμείς, μεγαλώνει ακόμα πιο γρήγορα. Φυσικά αυτό προϋποθέτει το κατάλληλο είδος φαγητού (στην δική μας περίπτωση bluegill και crappie).
7. Ένα σοβαρό πρόβλημα που παρατηρείται στο φράγμα Καλαβασού, είναι το γεγονός ότι υπάρχουν μερικά πολύ μεγάλα λαβράκια και κάποιες χρονιές εμφανίζονται πολλά μικρά λαβράκια τα οποία μετά χάνονται αντί να μεγαλώνουν. Το τι πιθανόν να συμβαίνει είναι ότι λόγω του περιορισμένου αριθμού λείας (κοκκινοφτέρα), τα λαβράκια καταφεύγουν στον κανιβαλισμό αφανίζοντας τα μικρά λαβράκια. Βοηθά σε αυτό και η καθαρότητα του νερού το οποίο σχεδόν ολόχρονα έχει ορατότητα μερικά μέτρα. (Λέγεται ότι κάποιοι έβαλαν τιλάπια στο φράγμα - αν αληθεύει και το ψάρι αυτό επιβιώσει, που είναι αμφίβολο, τότε ίσως λυθεί το πρόβλημα). Το bluegill ίσως να είναι η ιδανική λύση. (Όπως και στο φράγμα Λευκάρων όπου η λουτσιοπέρκα κατασπαράσσει τις νεαρές πέστροφες τις οποίες προτιμά επειδή είναι πολύ θρεπτικές).
8. Η Τιλάπια που ήδη έχουμε σε κάποια φράγματα μας, έχει τις ίδιες περίπου ιδιότητες με το bluegill, αλλά με το μειονέκτημα ότι δεν ζει σε θερμοκρασίες κάτω από 10 οC.
Με την εισαγωγή του bluegill και του crappie, το ψάρεμα στους υδατοφράκτες μας θα αναβαθμιστεί πάρα πολύ, προσφέροντας δύο καινούρια είδη πολύ δημοφιλή (όπως και το λαβράκι) και επίσης τα μεγέθη και οι αριθμοί του λαβρακιού θα φτάσουν σε επίπεδα που δεν είχαμε ποτέ μέχρι τώρα.
Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας.
